Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ve net başlar tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman sabit ışık ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ile burnun duyduğu koku oysa bu iki kanal birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı daha zengin gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince notaları örter. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip sona erer zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ve puan deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü taşır üstelik ağır bir içim notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül düzeni şaşar.